Śliwkowy sezon zaczyna się pod koniec sierpnia i trwa aż do października, kusząc różnorodnością odmian i smaków. Te niepozorne owoce można jeść na surowo, suszyć, marynować, wekować, a nawet destylować, zyskując zupełnie nowe właściwości – od zwiększonej zawartości witamin i błonnika po wyjątkowy aromat słynnej śliwowicy. Dzięki tej wszechstronności śliwki od wieków cieszą się popularnością w kuchniach całego świata i są cenione nie tylko za smak, ale i za swoje zdrowotne działanie.
Krótka historia śliwki
Śliwka ma za sobą niezwykle długą i barwną historię. Jej początki sięgają obszarów dzisiejszego Iranu i Kaukazu, gdzie zaczęto ją udomawiać tysiące lat temu. W Persji ceniono suszone owoce zarówno jako pożywienie, jak i środek leczniczy. To właśnie stamtąd śliwka trafiła do ogrodów greckich, a następnie rzymskich, gdzie szybko zdobyła serca smakoszy. Już Pliniusz Starszy w I wieku wspominał o różnych odmianach tego owocu, które z czasem stały się popularne w całej Europie.
Rzymianie potrafili docenić jej walory – źródła podają, że znali i uprawiali różne odmiany śliwek. Jedna z najsłynniejszych, damasceńska, wywodzi się z okolic Damaszku i za sprawą Rzymian trafiła szerzej do Europy. Z czasem śliwki rozprzestrzeniły się niemal na cały kontynent. Archeolodzy odnajdują ich pestki w osadach sprzed tysięcy lat, co pokazuje, że owoce te towarzyszyły ludziom od bardzo dawna.
Dziś na świecie istnieje kilkadziesiąt gatunków śliw i tysiące odmian śliwy domowej. Wiele z nich trafiło także do polskich sadów. Trudno wyobrazić sobie koniec lata bez koszy pełnych węgierek, złocistych mirabelek czy deserowych renklod.
Śliwki dla zdrowia i urody
Śliwki to nie tylko smaczna przekąska, ale także naturalne lekarstwo. Zawierają bogactwo witamin (A, C, E, K, B6), polifenole, a także cenne minerały: potas, magnez, żelazo, wapń i fosfor. Dzięki temu mają silne działanie antyoksydacyjne, czyli chronią komórki przed wolnymi rodnikami i zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworów.
Oto główne właściwości zdrowotne śliwek:
•
chronią komórki dzięki działaniu antyoksydantów,
•
regulują trawienie i wspierają perystaltykę jelit,
•
obniżają ciśnienie i wspierają krążenie,
•
wzmacniają skórę i włosy (witamina C i antyoksydanty),
•
dostarczają potasu, magnezu, żelaza i fosforu.
Śliwki mają także swoje miejsce w świecie urody. Dzięki antyoksydantom spowalniają procesy starzenia, a witamina C wspiera produkcję kolagenu. W kosmetologii często wykorzystuje się ekstrakt ze śliwek, który działa wygładzająco, zwęża pory i nadaje skórze świeży wygląd. Nawet w domowych kuracjach warto pamiętać, że kilka owoców dziennie to naturalny zastrzyk dla skóry i włosów.
Śliwki a dieta i odchudzanie
Choć śliwki są dość słodkie, bez wahania można je wpisać do jadłospisu osób dbających o sylwetkę. Mają niski indeks glikemiczny i szybko dają uczucie sytości, co sprawia, że łatwiej kontrolować apetyt i unikać podjadania. Już kilka świeżych owoców potrafi zaspokoić ochotę na coś słodkiego, dostarczając przy tym błonnika i cennych składników mineralnych.
Dlaczego warto włączyć śliwki do diety odchudzającej?
•
szybko sycą i zmniejszają apetyt,
•
mają niski indeks glikemiczny,
•
przyspieszają metabolizm,
•
oczyszczają jelita i wspierają trawienie,
•
ograniczają wchłanianie cukrów i cholesterolu.
Warto jednak pamiętać o umiarze, zwłaszcza w przypadku suszonych śliwek – są one znacznie bardziej kaloryczne niż świeże. 100 g suszonych owoców to około 240 kcal, ale też skarbnica błonnika i antyoksydantów. Dlatego najlepiej traktować je jako zdrową przekąskę między posiłkami albo dodatek do owsianki czy sałatki, zamiast sięgać po słodycze.
Śliwki w kuchni – od tradycji po nowoczesność
Śliwki w kuchni zachowują się jak prawdziwe gwiazdy – pasują zarówno do dań słodkich, jak i wytrawnych, a ich smak potrafi zaskoczyć w każdym wydaniu. W polskiej tradycji trudno wyobrazić sobie koniec lata bez ciasta drożdżowego z węgierkami czy aromatycznych powideł. Klasyką są też pierogi i knedle ze śliwkami – dania, które wielu osobom kojarzą się z dzieciństwem.
Śliwki świetnie komponują się również z mięsem. Schab nadziewany śliwką, delikatna cielęcina w owocowej glazurze czy pieczona kaczka ze śliwkowym sosem to przykłady dań, w których owocowa słodycz przełamuje wyrazisty smak mięsa. W bardziej nowoczesnej odsłonie śliwki pojawiają się w sałatkach – doskonale łączą się z dynią, serem pleśniowym czy orzechami, tworząc lekkie i pełne charakteru dania.
Nie można zapominać o deserach. Poza klasycznym ciastem drożdżowym i tartą z renklodami warto spróbować crumble z chrupiącą kruszonką, koktajli na bazie śliwek czy domowych lodów owocowych. Dla miłośników orientalnych smaków ciekawą propozycją będą chutneye – pikantno-słodkie sosy śliwkowe, które świetnie pasują do curry, serów czy grillowanych warzyw.
Śliwki można też zatrzymać na dłużej – w postaci konfitur, marynat czy suszu, który zimą staje się niezastąpionym dodatkiem do kompotu wigilijnego. Dzięki temu smak lata można przywołać nawet w środku zimy.
Podsumowanie
Śliwki to owoce, które łączą w sobie wyjątkowy smak, bogactwo składników odżywczych i ogromną kulinarną wszechstronność. Wspierają zdrowie serca i jelit, poprawiają kondycję skóry i włosów, pomagają w walce z nadprogramowymi kilogramami, a przy tym świetnie odnajdują się w kuchni – zarówno w tradycyjnych, jak i nowoczesnych przepisach.
Warto korzystać z ich sezonu i włączyć je do codziennej diety – na surowo, w sałatkach, deserach czy w formie zdrowych przetworów. Dzięki temu nie tylko zadbamy o zdrowie i urodę, ale też zatrzymamy w kuchni odrobinę słodyczy lata na dłużej.